สมหมาย โสภาโอภาส

พระวรสารของ มารีย์ มักดาลา

พระเยซูเจ้าและสาวกหญิงคนแรกของพระองค์   โดย  Karen L. King

                พระวรสารของ มารีย์ มักดาลา ได้เขียนขึ้นในต้น ศต ที่ 2 ได้สูญหายไปนานกว่า 150 ปี ถูกค้นพบในปลายศต. ที่ 19 ซึ่งเก็บไว้ในพิพิธภัณฑ์ตอนบนของประเทศอียิปต์ และถูกซื้อไปโดยนักบัณฑิตชาวเยอรมัน Carl  Reinhardt แล้วนำมายังกรุงเบอลินในปี คศ. 1896   แปลและตีพิมพ์เป็นภาษากรีกใน ศต.ที 20 แต่คัดลอกยังไม่สมบูรณ์  นั่นหมายความว่ามากว่าครึ่งสูญหายไป

                เป็นการบันเรื่องราวและข้อคำสอนของพระเยซูเจ้า ในด้านวิถีแห่งชีวิตจิต ไม่ได้พูดถึงเรื่องราวพระมหาทรมานและการสิ้นพระชนม์ของพระเยซูเจ้า แต่พูดถึงบทบาทการเป็นผู้นำของสตรีในสมัยคริสตชนแรกเริ่ม ว่ามารีย์ได้กระตุ้นและเสริมสร้างกำลังใจแก่บรรดาอัครสาวกในการประกาศข่าวดี ที่มารีย์ได้จากภาพนิมิต ซึ่งแตกต่างไปจากพระวรสารทั้ง 4 เล่มแน่นอน เป็นการบันทึกเรื่องราวการสนทนาระหว่างพระเยซูเจ้ากับสานุศิษย์ของพระองค์ หลังจากทรงกลับคืนพระชนม์ชีพ คำถามเกี่ยวกับวันสิ้นโลกและธรรมชาติของบาป 

                พระวรสารของ มารีย์ มักดาลา มาจากมไหน ? พบว่าผลงานบางชิ้นที่ได้หายไปและถูกพบใน Nag Hammadi ซึ่งถูกแปลเป็นภาษาเยอรมันลได้ตีพิมพ์ออกมาครั้งแรกใน คศ. 1955 แต่ในปัจจุบันส่วนใหญ่ที่พบเป็นภาษา Coptic ซึ่งเป็นภาษาดั้งเดิมของชาวอียิปต์ ที่เราเรียกว่า “Copts”             ปัจจุบันชิ้นส่วนที่เป็นภาษากรีก ถูกจดลิขสิทธิ์ของห้องสมุด Rylands ในแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ และได้ตีพิมพ์ออกสู่สาธารณะในปี คศ. 1938 โดย CH. Roberts. ต่อมาพบว่าบางส่วนถูกเก็บไว้ในห้องสมุด Oxford และไดกระจัดกระจายไป แต่ปัจจุบันได้พบชิ้นส่วนสำคัญ 3 ชิ้นด้วยกัน ซึ่งยังคงอยู่ทั้งที่เป็นต้นฉบับภาษากรีกและภาษา Coptic อยู่

                 พระวรสารของ มารีย์ มักดาลา เป็นผลงานที่น่าสนใจที่แฝงด้วยธรรมล้ำลึก และมีความสำคัญอย่างยิ่ง แต่น่าเสียดายที่ หน้า 1-6 ของบทที่ 1-3 นั้นสูญหายไป ดังนั้นเนื้อหาของพระวรสารจึงเริ่มต้นที่หน้า 7 คือ บทที่ 4 ในข้อที่ 25 ได้บันทึกไว้ว่า “เปโตรบอกกับเขาว่า หลังจากที่ท่านได้อธิบายทุกสิ่งทุกอย่างแก่เราแล้ว จงบอกกับเราด้วยว่าอะไรคือบาปของโลก” พระอาจารย์จึงตอบว่า “ไม่มีบาป โดยธรรมชาติเป็นอิสระ แต่เป็นตัวท่านที่ทำบาป เมื่อท่านทำสิ่งที่ไม่เหมาะสมโดยเฉพาะการกระทำผิดเรื่องเพศ นั่นคือบาป ”

                เรื่องราวพระวรสารบทที่ 5 ข้อ 5 เขียนไว้ว่า เปโตรกล่าวกับมารีย์ว่า “น้องสาวเรารู้ว่าพระอาจารย์ทรงรักท่านมากกว่าสตรีใดๆ (เปโตรรู้ว่าพระเยซูเจ้าและมารีย์เป็นสามีภรรยากันและทำงานด้วยกันในที่ศักดิ์สิทธ์ ซึ่งเป็นศูนย์ของวิญญาณที่เราเรียกว่า Alchemy หรือ White tantra และเปโตรได้บอกกับมารีย์อีกว่า กรุณาเล่าเรื่องที่พวกเรายังไม่เคยได้ยินมาเธอยังจำไดบ้างไหม? มารีย์ ตอบว่า สิ่งที่ถูกปิดบังท่าน ฉันจะประกาศให้ท่านทราบ  แล้วเธอก็เริ่มกล่าวว่า “ฉันได้เห็นพระอาจารย์ในนิมิต และฉันบอกแก่ท่านว่า ดิฉันได้เห็นท่านในภาพนิมิตของวันนี้” ท่านกล่าวกับฉันว่า “เป็นบุญแก่เท่าที่ไม่ได้หันเหไปจากสายตาข้าพเจ้า เพราะว่าจิตใจอยู่ที่ใด ทรัพย์สมบัติก็อยู่ที่นั่น” (ในสวรรค์)

                ในหนังสือที่มีชื่อว่าพระวรสารของ มารีย์ มักดาลา พระเยซูเจ้าและสาวกหญิงคนแรกของพระองค์ เล่มนี้ มีทั้งหมด 204 หน้า จำนวน 14 บท แบ่งออกเป็น 3 ภาค ซึ่งสามมารถเห็นได้ดังนี้

ภาคที่หนึ่ง                            พระวรสารของ มารีย์ มักดาลา

                                                บทที่  1                  เป็นบทนำ

                                                บทที่  2                  เป็นคำแปล และ บทความ

                                                บทที่  3                  เป็นพระวรสาร การเผยแสดง และการเสวน

ภาคที่ สอง                            บทเทศนาของพระเยซูเจ้าในพระวรสารของ มารีย์ มักดาลา

                                                บทที่  4                  ร่างกาย และ โลก

                                                บทที่  5                  บาป กาสรตัดสินลงโทษ และ กฎหมาย

                                                บทที่  6                  บุตรแห่งมนุษย์

                                                บทที่  7                 พันธกิจ และ จิตใจ

                                                บทที่  8                  การกลับเป็นขึ้นมาของวิญญาณ

                                                บทที่  9                  การโต้แย้งเกี่ยวกับคำสอนของมารีย์ มักดาลา

ภาคที่ สาม                            พระวรสารของ มารีย์ มักดาลาในสมัยคริสตชนแรกเริ่ม

                                                บทที่  10               ธรรมประเพณีของพระเยซูเจ้า

                                                บทที่  11               นักบุญเปาโล

                                                บทที่  12               พระวรสารของนักบุญ ยอห์น

                                                บทที่  13               บรรดาอัครสาวก

                                                บทที่  14               ประวัติศาสตร์ของคริสตชน             

                จากการที่ผมได้อ่านศึกษามา พบว่าเนื้อต่างๆในหนังสือเล่มนี้มีความน่าสนใจอย่างมาก และก็ได้คัดเลือกมาเฉพาะเพียงบางบทเท่านั้นแล้วแปลเป็นภาษาไทย เช่น ตัวอย่าง บทที่ 6

ตัวอย่าง บทที่ 6 “บุตรแห่งมนุษย์”

                ในบทนี้ได้กล่าวถึงบุตรแห่งมนุษย์ที่ว่า ความเชื่อนี้มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับหลักปรัชญาประวัติศาสตร์อย่างยิ่ง  ซึ่งเป็นการพิจารณาเกี่ยวกับธรรมชาติที่แท้จริงของความเป็นมนุษย์ คือ พระเจ้า และได้อ้างถึงนักปรัชญาผู้ยิ่งใหญ่ คือ Plato ผู้มีผลงานที่โดดเด่น ในเรื่องโลกแห่งมโนคติ     ซึ่งพลาโต ได้วาด

มโนภาพของมนุษย์ ในภาพลักษณ์ของความเป็นชาย ที่ไม่ได้ครอบคลุมทั้งหมดเหมือนกับพระสารของมารีย์

มักดาลา และในพระวรสารบทที่ 6 นี้ มีภาษาปรากฏออกมาซึ่งคล้ายกับบทจดหมายที่นักบุญเปาโลได้เขียนถึงชาว (เอเฟซัส. 4: 13) และ (โคโลสี 1: 8) แต่ทั้งสองฉบับที่ถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษก็ยังคลุมเครือไม่ค่อยชัดเจนนัก  แต่สำหรับคำแปลในพระวรสารของมารีย์ มักดาลานั้น มีความสมบูรณ์เป็นธรรมชาติ ซึ่งกล่าวถึงบุตรแห่งมนุษย์ว่าไม่ได้หมายถึงพระเยซูเจ้าเท่านั้น ในการแปลโดยทั้งหมดควรมีความชัดเจน ไม่คลุมเครือในความจริงตามธรรมเนียมที่ถือว่า ภาพของความเป็นมนุษย์นั้นเป็นชายทั้งหมด ซึ่งไม่ใช่เพราะความบังเอิญหรือเกิดจากความเคยชิน ในธรรมเนียมนี้ได้สะท้อนถึงการให้คุณค่าตามประเพณีของชาวเมดิเตอรันกันซึ่งนำเอาภาพของความเป็นชายเป็นตัวแทนของ ความสมบูรณ์ ความมีอำนาจ สิ่งที่อยู่เหนือกว่า (ตัวอย่างในด้านปรัชญา คำถามและคำตอบที่อยู่ใน พระคัมภีร์ ภาคพันธสัญญาเดิมในหนังสือปฐมกาล 4: 15  ) พระวิญญาณนั้นมีอยู่อย่างที่เคยมีมาก่อนซึ่งประทับอยู่ในหนึ่งส่วนสี่ของความเป็นชาย หนึ่งส่วนสี่ของความเป็นหญิง ณ ที่นี้ในเพศชายเป็นที่อันเหมาะสมในความคิดที่ว่า มีความฉลาด ความแข็งแรง ความยุติธรรม ความรอบคอบ มีความศรัทธาเปี่ยมด้วยอิสรภาพและความกล้าหาญ มีคุณสมบัติคล้ายกับปรีชาญาณ ) และพระวิญญาณนั้นก็อยู่ในความเป็นผู้หญิงด้วยเช่นกัน ที่กล่าวถึงกิเลส ตัณหา  ความกลัว ความเศร้า  ความปรารถนาและความพึงพอใจ ซึ่งในความคิดผู้หญิงแล้วเป็นสิ่งที่นำไปสู่การเป็นผู้ติดตามซึ่งไม่สมเหตุสมผลกัน ผลที่ตามมาก็คือเป็นความอ่อนแอที่ไม่อาจขจัดออกได้และเป็นโรคที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วย

               

                อีกตัวอย่างหนึ่งในบทที่ 9 ข้อที่ 35 ( Ricci Mary Magdalene ) ได้เขียนบันทึกไว้ว่ามารีย์นั้นเป็นองค์อุปถัมภ์และเป็นผู้แทนของบรรดาสตรีทั้งหลาย เธอได้กล่าวถึง R.P. Baden ว่าเป็นแบบอย่างที่ได้ให้คุณค่าและความหมายในเรื่องบทบาทของสตรี โดยให้ความเห็นว่า ในขณะที่พระเยซูเจ้าคงไม่ได้มีความปรารถนาให้สตรีเข้ามามีบทบาทหน้าที่ในการประกาศข้อคำสอนของพระองค์ ในเมื่อสตรีเป็นเพศที่มีธรรมชาติที่อ่อนแอ เบาะบางและความสุภาพเรียบร้อย พระองค์ไม่มีวันที่จะอนุญาตให้พากเธอรับใช้ผู้ชาย หรือว่าจะเป็นในเรื่องวัตถุสิ่งของต่างๆ ก็ตาม เพื่อปล่อยในสตรีนั้นมีอิสรภาพในเรื่องการประกาศข่าวดี

                Schaberg ได้ชี้ให้เห็นอีกว่าประเพณีนี้ไม่ได้เป็นประวัติศาสตร์ โดยทานได้อ้างถึง Luise schoterroff ที่กล่าวว่า “ในขณะที่บรรดาสตรีทำหน้าที่บริการและรับใช้นั้น เป็นสิ่งที่แสดงออกถึงตำแหน่งอำนาจของการเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะถูกมองข้ามในบทบาทหน้าที่ด้านการเงิน การรับผิดชอบต่อความต้องภายนอกของผู้ชาย โดยจำจัดให้อยู่ในบริบทความเป็นส่วนตัวมากกว่าการเข้ามามีบทบาทในสังคมสาธารณะ (The resurrection of Mary Magdalene, 265)

สรุปสิ่งที่ได้รับ

                จากการที่ผมได้อ่านและศึกษาเกี่ยวกับพระวรสารของ มารีย์ มักดาลา มาแล้วทำให้ผมไดเห็นคุณค่าและความสำคัญของหนังสือเล่มนี้อย่างมาก  แม้ว่าจะเป็นหนังสือที่ถูกจัดว่าอยู่นอกในสารระบบก็ตาม ผมพบว่าในหนังสือเล่มนี้มีประวัติความเป็นมา เนื้อหาที่บันทึกเรื่องราวและเหตุการณ์ในสมัยพระเยซูเจ้าไว้ อย่างน่าสนใจมาก ไม่ว่าจะเป็นบทสนทนาของพระเยซูเจ้ากับบรรดาศิษย์ของพระองค์ การตอบคำถามเกี่ยวกับบาปและวันสิ้นโลก ซึ่งเนื้อหาโดยส่วนใหญ่แล้วยอมรับได้ แต่เพียงบางส่วนที่ยอมรับไม่ได้จริงๆเพราะเขียนต่างจากคำสอนข้อความเชื่อที่พระศาสนจักรยืนยันประกาศสั่งสอนไว้ เช่นเรื่องบางตอนเน้นที่พระเยซูเจ้ากับ มารีย์ มักดาลา มากไป เช่นพูดถึงการแต่งงานระหว่างพระเยเจ้ากับ มารีย์ มักดาลา มีเนื้อหาบางตอนที่ขัดแย้งกับสิ่งที่พระศาสนจักรสั่งสอนอย่างสุดโต่ง การลดทอนสถานภาพความเป็นพระเจ้ามาเป็นมนุษย์สามัญชนเป็นต้น ผมเชื่อว่าน่าจะเป็นเป็นผลงานของพวกที่มีความเชื่อต่างจากเรา หรือกลุ่มที่ไม่เชื่อในพระเยซูเจ้าโดยการจับผิด หาจุดอ่อนและข้อบกพร่องโดยให้เหตุผลที่น่าเชื่อถือ เพราะศาสนาจักรเองก็มีศัตรูเยอะ แม้แต่ในสมัยพระยูเจ้าเองมีพวกนี้อยู่แล้ว

                หลังจากที่ผมอ่านจบแล้ว คำถามแรกที่ผมถามตัวผมเองก็คือ ทำให้ผมเสียความเชื่อหรือเปล่า ถ้าไม่ผมจะศึกษาเพิ่มเติมมากขึ้น และใช้วิจารณญาณในการอ่านศึกษา โดยมีเงื่อนไขที่ว่าผมจะต้องมีจุดยืน คือยืนหยัดในหลักคำสอนข้อความเชื่อของพระศาสนจักรต่อไป 

                แม้ว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นหนังสือที่น่าสนใจ น่าศึกษาก็จริง แต่พอผมได้ศึกษาลึกลงไปในรายละเอียดมากขึ้นแล้วพบว่า หนังสือเล่มนี้เกิดจากการรวบรวมชิ้นเอกสารหลายชิ้นมารวมเป็นเล่ม ซึ่งไม่รู้ว่าฉบับไหนเป็นต้นฉบับ มีผู้เขียนหลายคน แปลเป็นหลายภาษา และยังไม่แพร่หลายถูกเก็บไว้ในห้องสมุดของสหรัฐและอังกฤษเท่านั้น ซึ่งถือว่ายังไม่เป็นที่ยอมรับกันในกลุ่มคริสตชนของเรา มีความน่าเชื่อถือน้อย

------------- “The Gospel of Mary.” Pp.357-66 in The complete Gospels Annotated Scholar Version.Ed.Robert J. Miller. Rev. and  Ex.edition.sonoma, CA:Pole bridge Press, 1994.

------------- “Writing Gospel or Oral tradition.” Journal of Biblical Literature 113.2,1994

-------------Elliot J.K. The Apocryphal Jesus .Oxford University Press, Newyork.1996.