ประธาน ตันเจริญ

สังคายนาสากลที่เมืองนิเชอา ปี 325

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสังคายนาเมืองนิเชอา

                การสังคายนามีทั้งหมดประมาณ  21 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 – 7 เป็นสังคายนาร่วมกันระหว่างพระศาสนจักรตะวันตกกับพระศาสนจักรตะวันออก ซึ่งถือข้อตกลงร่วมกัน แต่สังคายนาครั้ง 8 – 21 เป็นสังคายนาเฉพาะพระศาสนจักรตะวันตกเท่านั้น โดยพระศาสนจักรตะวันออกไม่ยอมรับ ในสังคายนานิเชอาครั้งนี้เป็นช่วงระหว่างครั้งที่ 1 – 7 จึงถือว่าเป็นสังคายนาสากล ซึ่งถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก

 สังคายนาครั้งนี้เป็นสังคายนาสากล ซึ่งมีกลุ่มเข้าร่วมหลายกลุ่ม คือ พระศาสนจักรแอสซีเรียของตะวันออก พระศาสนจักรตะวันออกนิกายออธอด็อก พระศาสนจักรตะวันออกของทวีปเอเซียนิกายออธอด็อก พระศาสนจักรตะวันตกนิกายโรมันคาทอลิก และคริสเตียน ซึ่งถือว่าเป็นการร่วมตัวที่สำคัญอย่างมากต่อศาสนาคริสต์

สังคายนาครั้งนี้นำโดย จักรพรรดิคอนสตันติน ผู้มีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงทางด้านศาสนาโดยเฉพาะศาสนาคริสต์ ทำให้จำนวนคริสตชนเพิ่มมากขึ้น และในสมัยของจักรพรรดิคอนสตันตินยังอนุญาตให้นับถือศาสนาอย่างอิสระได้ ถือว่าเป็นสิ่งที่สำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงทางด้านศาสนา ซึ่งมีทั้งผลดีและไม่ดีต่อการปกครองและความมั่นคงของอาณาจักรโรมัน

จากการเติบโตทางด้านศาสนานำมาซึ่งความเห็นบางสิ่งบางอย่างไม่ตรงกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องข้อความเชื่อที่เกี่ยวกับธรรมชาติของพระเจ้าในองค์พระเยซูเจ้า มีทั้งคำถาม แนวคิด คำตอบต่างๆ จึงจำเป็นที่จะต้องทำความเข้าใจร่วมกันและหาแนวทางในการปฏิบัติ เพื่อความเป็นหนึ่งเดียวกันของผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ ซึ่งในการประชุมที่เมืองนิเชอาครั้งนี้มีพระสังฆราชร่วมประชุมประมาณ 300 องค์ ซึ่งเรารู้จักชื่อพระสังฆราชประมาณ 220 องค์ จากพระสังฆราชทั้งหมดส่วนใหญ่มาจากตะวันออกและถือวัฒนธรรมกรีก ส่วนพระสังฆราชตะวันตกมาร่วมประชุมไม่กี่องค์เท่านั้น

ที่มาของการสังคายนาที่เมืองนิเชอา ปี 325 (ศต. 4)

ก่อนสังคายนาที่นีเชอาได้เกิดมีแนวคิดของอารีอุสขึ้นมา คือ  อารีอูสเป็นพระสงฆ์ แห่งอเล็กซาน            เดรีย ไม่เห็นด้วยกับความคิดว่าพระบิดาและพระบุตรเป็นหนึ่งเดียวกัน พระเจ้าเป็นความจริงสูงสุดที่ไม่สามารถแบ่งแยกได้ และในฐานะพระเจ้า พระองค์ไม่สามารถมีความทุกข์หรือตายได้ พระเจ้าไม่ถูกจำกัดด้วยประสบการณ์แห่งการบังเกิด ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสอนและยืนยันต่อสาธารณชนถึงทัศนคติเกี่ยวกับสถานะ                 ของพระบุตรของพระเจ้าและความสัมพันธ์กับพระเจ้า ดังนี้

1.  พระเจ้าเป็นความจริงสูงสุด หนึ่งเดียว แบ่งแยกไม่ได้

2.  พระบุตรมีต้นกำเนิดและไม่เป็นนิรันดร เป็นสิ่งสร้างของพระเจ้าที่สร้างก่อนสิ่งสร้างอื่นๆ

3. พระบุตรเป็นสิ่งสร้างที่ถูกสร้างในกาลเวลา พระบุตรจึงด้อยกว่าพระบิดา เช่นเดียวกับสิ่งสร้างทั้งหลาย พระบุตรมีความจำกัดในความรู้และรู้เฉพาะสิ่งที่พระบิดาทรงเปิดเผยเท่านั้น

ดังนั้น พระบิดากับพระบุตรไม่น่าจะเป็นหนึ่งเดียวกัน จะมีสารัตถะเป็นพระเจ้าเหมือนกันไม่ได้  พระเยซูเจ้าน่าจะเป็นแค่มนุษย์ที่เป็นคนดี ที่ได้ถูกเลือกให้เป็นตัวแทนของพระเจ้าในการไถ่กู้มนุษยชาติให้รอดพ้นจากบาป  ดังนั้นพระบิดากับพระบุตรจึงแตกต่างกัน พระบุตร(พระเยซู) ไม่ใช่พระเจ้าและมนุษย์ในเวลาเดียวกัน  แต่น่าจะเป็นนาย เยซูเท่านั้น

ปัญหานี้เองที่เกิดการไม่เข้าใจกัน ถกเถียงและยังไม่มีข้อสรุป จึงเป็นเหตุที่จะต้องมีสังคายนา เพื่อหาจุดร่วมที่เป็นหลักในการเผยแพร่หลักข้อเชื่อของศาสนาคริสต์อย่างถูกต้องที่สุด

ประเด็นที่สำคัญของการสังคายนาครั้งนี้

คือ เรื่องข้อความเชื่อที่เกี่ยวกับธรรมชาติของพระเจ้าในองค์พระเยซูเจ้า จึงมีเอกสารต่างๆออกมาเกี่ยวกับข้อความเชื่อ กฎระเบียบหรือจดหมายต่างๆที่สำคัญดังนี้

ข้อความเชื่อเรื่องธรรมชาติของพระเจ้าในองค์พระเยซูเจ้า                          

สังคายนานิเชอา โดยการนำของพระจักรพรรดิคอนสแตนติโนเปิล และผู้ที่มีบทบาทสำคัญอีกคนหนึ่ง ก็คือ Athanasius อาทานาซีอุส  ท่านได้สอนเรื่อง Homoousios (ธรรมชาติเดียวกัน)  กล่าวคือ  พระเยซูเป็นทั้งพระเจ้าและมนุษย์ และเป็นหนึ่งเดียวกับพระบิดาในฐานะที่เป็นพระเจ้า โดยมีหลักการที่สำคัญดังนี้

1.  พระบุตรบังเกิดจากพระบิดา พระบุตรบังเกิดมาและได้รับภาวะจากพระบิดา ดังนั้นต้นกำเนิดของพระบุตรมาจากพระบิดา

2.  พระเจ้าจากพระเจ้า องค์ความสว่างจากองค์ความสว่าง พระเจ้าแท้จากพระเจ้าแท้ เพื่อแสดงถึงว่า ความเป็นพระเจ้าของพระบิดาได้สื่อมายังพระบุตรอย่างไร และเป็นการยืนยันถึงความเป็นพระเจ้าของพระบุตรผู้ซึ่งได้รับการเรียกว่าพระเจ้าอย่างถูกต้องและเป็นพระเจ้าแท้

3.  บังเกิด แต่ไม่ได้ถูกสร้าง สังคายนาชี้ว่า การมีต้นกำเนิดจากพระบิดาไม่ได้หมายความว่ามีการเริ่มต้นหรือถูกสร้าง จึงหมายว่าเป็นต้นกำเนิดนิรันดร

4.  มีพระธรรมชาติเดียวกับพระบิดา เพื่อยืนยันถึงความเป็นพระเจ้าของพระบิดาและพระบุตรที่เป็นหนึ่งเดียวและเหมือนกัน

ทั้งหมดนี้เป็นหลักการเรื่องข้อความเชื่อว่า พระเยซูเป็นทั้งพระเจ้าและมนุษย์ และเป็นหนึ่งเดียวกับพระบิดาในฐานะที่เป็นพระเจ้า ซึ่งความคิดทั้งสองแนว คือ แนวคิดของอารีอุส และอาทานาซีอุส ขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิงจึงทำให้ในพระศาสนจักรได้แบ่งออกเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งตามแนวความคิดของอารีอูส (เน้นความเป็นมนุษย์ของพระเยซู)  อีกฝ่ายหนึ่งตามแนวอาทานาซีอุส(Homoousios) แต่ในที่สุด แนวคิดของอารีอุสก็พ่ายแพ้ และได้ถูกประฌามจากสังคายนาครั้งนี้

กฎระเบียบของพระศาสนจักรในการสังคายนาครั้งนี้

                สังคายนาได้ประกาศใช้ในกฎหมายพระศาสนจักรใหม่ทั้งหมด 20 ข้อ หรือเรียกว่า ประมวลกฎหมาย แม้จะมีบางส่วนที่อยู่ในช่วงพิจารณา หมายถึง กฎหมายที่ไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้ ในทั้งหมด 20 ข้อนี้ ถูกกำหนดในสังคายนานิเชอาและยุคหลังจากนิเชอาก็จะตามมาด้วย กฎหมายพระศาสนจักรใหม่ทั้งหมด 20 ข้อ มีดังนี้

1.  ห้ามมิให้ทำหมันหรือคุมกำเนิด

2.  กำหนดของการสอนขั้นพื้นฐานของบุคคลที่เตรียมตัวล้างบาปเป็นคริสตชน

3.  ห้ามมิให้สตรีอยู่ร่วมในที่พำนักของพระสงฆ์หรือศาสนบริกร

4.  ข้อกำหนดการบวชของพระสงฆ์ จะต้องได้รับการเห็นจากพระสังฆราช 3 คนขึ้นไป และได้รับการรับรองจากพระสังฆราชหัวหน้าเขตด้วย

5.  จัดให้มีการประชุมย่อยท้องถิ่น ซึ่งจะต้องจัดประจำทุกปี

6.  อำนาจสูงสุดขึ้นตรงต่อพระสังฆราชแห่งอเล็กซานเดรีย (พระสันตะปาปา)

7.  การกำหนดข้อบังคับด้านสิทธิความเสมอภาคในเยรูซาเล็ม

8.  จัดให้มีการลงความเห็นในหัวข้อ เรื่อง Novatianists ตั้งแต่เริ่มต้น

9 – 14  จัดให้มีการกำหนดกระบวนการลงโทษเบื้องต้น เพื่อต่อต้านข้อผิดพลาด ในกรณีที่เกิดการก่อกวนของกลุ่ม Licinius

15 -16  ข้อห้ามเรื่องการถอดถอนของพระสงฆ์

17.  ข้อห้าม เรื่อง การกู้ยืมเงินโดยคิดดอกเบี้ยสูงมากในหมู่นักบวช

18.  ฐารันดรของพระสังฆราช และศาสนบริกรก่อนรับเป็นสังฆานุกร เพื่อประกอบพิธีบูชาขอบพระคุณ

19.  การประกาศโมฆะของการรับศีลล้างบาปของพวกนอกรีต

20.  ข้อห้ามเรื่องการคุกเข่าในวันอาทิตย์และวันสมโภชพระจิตเจ้า (40 วันตลอดเทศกาลปัสกา) ใช้ท่าทีการยืนแทนเพื่อแสดงออกในการภาวนาตามกฎเกณฑ์พิธีกรรม ในช่วงนี้ การคุกเข่าเป็นท่าทีที่แสดงออกของคริสตชนตะวันออก ในรูปแบบการภาวนาและใช้ในทุกอาทิตย์ ประมวลกฎหมายได้กำหนดให้เป็นรูปแบบในการปฏิบัติ

ข้อสรุปของสังคายนานี้ครั้งนี้  คือ

1.  ได้มีการออกบทข้าพเจ้าเชื่อที่ใช้ในมิสซาวันอาทิตย์จนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้  โดยให้ความหมายว่าพระบุตรของพระเจ้ามีพระธรรมชาติกับพระบิดา หรือทรงร่วมสภาวะเดียวกันกับพระบิดา เป็นการยืนยันว่าพระบิดาและพระบุตรเท่าเสมอกัน ไม่แยกออกจากกัน และได้มีการแต่งบทภาวนาจากการที่วอนขอต่อพระเจ้ามาเป็นการวอนขอต่อพระเยซูเจ้าแทน และด้วยเหตุที่พระศาสนจักรได้เน้นความเป็นพระเจ้าของพระเยซูมากขึ้นนี่เองจึงทำให้แม่พระซึ่งเป็นมารดาของพระเยซูเจ้าได้เริ่มเข้ามามีบทบาทมากในยุคนี้และส่งผลอย่างเห็นได้ชัดในสังคายนาที่เมืองนีเชอา ปี 787 ที่พูดเรื่องการเคารพรูปพระและบรรดานักบุญ

2.  มีการกำหนดกฎระเบียบของพระศาสนจักรบางประการ คือ ให้มีฉลองวันสมโภชปัสกาตรงกับวันที่กรุงโรมและเมืองอเล็กซานเดรียได้กำหนดไว้

3.  บรรดาพระสังฆราชต้องการให้สมณะที่แต่งงานแล้ว สละชีวิตครอบครัว

4.  มีการกำหนดอิริยาบถในการยืนและคุกเข่าตามกฎเกณฑ์พิธีกรรม

ผลจากการสังคายนาครั้งนี้

ในเรื่องบทข้าพเจ้าเชื่อแม้ได้ข้อสรุปแล้ว แต่ยังเป็นปัญหาต่อมาหลังจากสังคายนานิเชอาซึ่งมีหลายคนปฏิเสธคำว่า Homoousios เพราะคำนี้ไม่พบในพระคัมภีร์ มีการแยกระหว่างสารัตถะกับสภาวะ จึงเป็นสาเหตุทางความคิดที่ทำให้เกิดความแตกแยกจนต้องเกิดสังคายนาครั้งต่อไป คือ สังคายนาที่กรุงคอนสแตนติโนเปิล (ค.ศ. 381) แต่อย่างไรก็ตามบทข้าพเจ้าเชื่อในการสังคายนาที่นิเชอายังได้ใช้ในมิสซาวันอาทิตย์มาจากสังคายนาครั้งนั้นและใช้จนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้   และยังมีการแต่งบทภาวนาจากการที่วอนขอต่อพระเจ้ามาเป็นการวอนขอต่อพระเยซูเจ้าแทนอีกด้วย

ด้วยเหตุที่พระศาสนจักรได้เน้นความเป็นพระเจ้าของพระเยซูมากขึ้นนี่เองจึงทำให้แม่พระซึ่งเป็นมารดาของพระเยซูเจ้าได้เริ่มเข้ามามีบทบาทมากในยุคนี้และส่งผลอย่างเห็นได้ชัดในสังคายนาที่เมืองนีเชอา ปี 787 ที่พูดเรื่องการเคารพรูปพระและบรรดานักบุญ

ประเด็นที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่ง คือ เรื่องของบรรดาพระสังฆราชและสมณะกับการถือโสด สละชีวิตครอบครัว เพื่ออุทิศชีวิตแด่พระเจ้า ซึ่งยังส่งผลมาจนถึงในปัจจุบันนี้ แม้นิกายต่างๆอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงให้พระสงฆ์แต่งงานได้ แต่พระศาสนจักรโรมันคาทอลิกยังคงรักษาสิ่งเหล่านี้อยู่

ประเด็นเรื่องการประกาศโมฆะของการรับศีลล้างบาปของพวกนอกรีต ได้พัฒนามาเป็นประมวลกฏหมายที่สำคัญของพระศาสนจักรเกี่ยวกับการล้างบาป การกลับใจมาเป็นคริสตชนในขณะที่เคยทิ้งความเชื่อไปแล้ว ซึ่งทำให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น ถือว่าเป็นผลมาจากสังคายนานิเชอาด้วย

ทั้งหมดนี้เป็นข้อมูลจากสังคายนาเมืองนิเชอา ซึ่งมีความสำคัญต่อพระศาสนจักรยุคต่อมา ทำให้เห็นว่าพระศาสนจักรมีการเปลี่ยนแปลง ปรับปรุง และพัฒนาตามกาลเวลา แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นทุกอย่างดำเนินมาได้จนถึงปัจจุบันนี้ไม่ใช่เป็นเพราะมนุษย์แต่เป็นพระจิตของพระเจ้าที่ดำรงอยู่ในพระศาสนจักร

ภาคผนวก

ภาพแผนที่เมืองนิเชอา

ภาพการสังคายนาเมืองนิเชอา

ภาพส่วนต่างๆของเมืองนิเชอา

      

           

แหล่งอ้างอิงข้อมูล

1.  www. Columbia. Edu

2.  www. Newadvent. Org

3.  www. Papalencyc. Net

4.  www. Tertulian. Org

5.  www. Wikipedie. Org